drogaTradycja biblijna wiąże to poczucie wyboru z pre­historią plemion hebrajskich, a właściwie z ich zalą­żkiem etnicznym, z którego wyłoniły się najpierw ple­miona izraelskie, a potem cały złożony z nich lud zwany Izraelem. Główną postacią zdarzeń był według tradycji Abraham uważany za praojca plemion izra­elskich. Według opowieści biblijnej, przekazanej w Księdze Rodzaju (Rodź. 11, 27-25, 18) Abraham pochodził z Ur, miasta w południowej Mezopotamii. Stamtąd wraz z całą rodziną, której przewodził jego ojciec Terach, wyruszyli w górę Eufratu, aż do Charanu gdzie na pewien czas się osiedlili. Charan miasto i kraina leżał nad rzeką Balich, na terenie dzisiejszej Syrii. Był to ważny węzeł komunikacyjny dróg karawanowych z Mezopotamii do Syrii, Kanaanu, Egiptu i Anatolii czyli późniejszej Azji Mniejszej. Podczas postoju zmarł Terach. Abraham przejął prze­wodnictwo rodu i ruszył w dalszą drogę na zachód, a potem na południe, aż przybył wraz z całą rodziną do południowego Kanaanu, nazwanego później, bo do­piero w II wieku n.e., Palestyną.

W Biblii zachował się opis początku tej wędrówki: Pan rzekł do Abrama: »Wyjdź ze swojej ziemi, od swej rodziny i z domu twego ojca do ziemi, którą ci wskażę. Uczynię z ciebie wielki naród i będę ci bło­gosławił. Uświetnię twoje imię, aby było błogosła­wieństwem. Będę błogosławił błogosławiących ciebie i przeklnę przeklinających ciebie, i z twego powodu będą błogosławione wszystkie rody ziemi«. Abram ruszył więc jak ma Pan powiedział, poszedł z nim Lot. Abram miał siedemdziesiąt pięć lat, gdy wyszedł z Charanu. Wziął też Abram swoją żonę Saraj i Lota swego bratanka oraz cały dobytek, który zdobyli oraz służbę, którą nabyli w Charanie. Wyruszyli, aby udać się do ziemi Kanaan. I przybyli do Kanaanu” (Rodź. 12, 1-5). Postać Abrahama, którego teksty biblijne nazywają też Abramem, rysuje się obecnie w nowym świetle. Odkrycie wielu dokumentów pisanych z terenów Ira­ku, Syrii i Palestyny ukazuje bowiem środowiska i sytuacje potwierdzające nie tylko możliwość, ale i historyczną wartość biblijnej opowieści. Szczególnie pod tym względem ważne są teksty z Mari mówiącewędrówkach różnych plemion w dorzeczu Eufratu oraz teksty z Ebli, gdzie występują także podobne imiona własne. Przyjmuje się, że Abraham żył w tym samym czasie co sławny prawodawca Hammurabi i zależnie od przyjmowanej chronologii uważa się, że było to w XVIII lub XVII wieku p.n.e. Trzeba jed­nak pamiętać, że zawarta w Księdze Rodzaju opo­wieść o dziejach Abrahama jest rezultatem połącze­nia różnych wątków tradycji pochodzących z różnych okresów. Z tego powodu nieraz podawano w wątpli­wość historyczność jego istnienia, ale taki sceptycyzm dzisiaj, dzięki wynikom prac archeologicznych zdaje się być nieuzasadniony- Nie można bowiem wyklu­czyć, że był on przywódcą jednego z plemion wędru­jących po Bliskim Wschodzie. Te wędrujące plemiona osiadłe ludy określały akadyjskim terminem habiru, czyli obcych przybyszów, głównie koczowników z pu­styni. Nie była to grupa etniczna, lecz ludność o spe­cjalnej pozycji prawno-społecznej. Członkowie takiej grupy nie należeli do ludności osiadłej danego miasta i nie mieli takich jak ona praw, lecz świadczyli jej różne usługi, najczęściej bronili jej przed innymi ob­cymi napastnikami. Abraham był nie tylko wodzem jednego z wędrujących plemion hebrajskich, lecz przede wszystkim typowym jego przedstawicielem. Może dlatego jego osobie poświęcono wiele legend i opowieści. Istotą ich treści i głównym celem było przekazanie potomnym, że osobiste doświadczenie religijne doprowadziło Abrahama do przeświadczenia o konieczności podporządkowania wszystkich wierzeń jednemu bóstwu opiekuńczemu, które sobie wybrał, albo które sobie jego wybrało, czyli jakiegoś Ela nazwanego El Szaddaj, co znaczyło dosłownie Bóg Gór, ale co później wyjaśniono jako Bóg Wszech­mocny.

Comments closed.